Đề Xuất TikTok Hoạt Động Thế Nào?

Luồng Dành cho bạn của TikTok sắp xếp video cho từng người bằng một hệ thống đề xuất. Theo chính lời TikTok, hệ thống đó nhìn vào ba nhóm thông tin: tương tác của người dùng (thời lượng xem, xem hết video, tim, bình luận, chia sẻ, theo dõi), thông tin của video (phần mô tả, nhạc, thẻ) và cài đặt thiết bị cùng tài khoản (ngôn ngữ, quốc gia, loại thiết bị). Số người theo dõi không phải một yếu tố trực tiếp.

Lên xu hướng, lên đề xuất hay Dành cho bạn?

Người Việt thường nói video “lên xu hướng” hoặc “lên đề xuất” khi nó bỗng tới được nhiều người. Trong ứng dụng, luồng hiện ra khi bạn vừa mở TikTok mang tên tiếng Anh là For You, còn giao diện tiếng Việt hiện là Dành cho bạn, ở một số phiên bản thì hiện là Đề xuất. Bên cạnh nó có một thẻ riêng chỉ hiện video của những tài khoản bạn đang theo dõi.

Bạn gọi thứ mình đang tìm bằng tên nào cũng được, ý vẫn là một: cái luồng cá nhân hóa mang tới cho bạn video của những tài khoản bạn chưa theo dõi. Toàn bộ nội dung bên dưới dựa trên khung chung mà TikTok nêu trong các trang trợ giúp và những giải thích công khai của họ. TikTok không công bố công thức, trọng số hay ngưỡng cụ thể nào, nên ở đây bạn cũng sẽ không tìm thấy thứ đó.

Hệ thống nhìn vào những gì?

TikTok nói các đề xuất dựa trên một loạt yếu tố và gom chúng thành ba nhóm.

Tương tác của người dùng

Những video bạn bấm tim hay chia sẻ, các tài khoản bạn theo dõi, bình luận bạn viết, nội dung bạn tự làm, và việc bạn có xem một video tới cuối hay không. TikTok tính cả phản hồi “không quan tâm” vào nhóm này: khi bạn nói rằng mình không muốn thấy một video hay một tài khoản, hệ thống dùng đó như một tín hiệu theo chiều ngược lại.

TikTok cũng nói thẳng rằng các tín hiệu này không ngang giá nhau. Ví dụ họ đưa ra là: một video dài được xem trọn vẹn là dấu hiệu quan tâm mạnh và được tính nặng hơn, còn việc người xem và người làm nội dung ở cùng một quốc gia là dấu hiệu yếu. Ví dụ công khai về trọng số của TikTok dừng lại ở đó; phần còn lại thì không ai biết.

Là người làm video, bài học rút ra là: một video chỉ được phát thôi thì nói lên rất ít; được xem tới cuối, được xem lại, được bấm tim, được chia sẻ và có bình luận thì nói lên nhiều hơn. Còn tim so với chia sẻ thì cái nào nặng hơn bao nhiêu, điều đó chưa từng được công bố.

Thông tin của video

Phần mô tả, bản nhạc đã dùng và các thẻ. TikTok nói họ dùng những thứ này để hiểu video nói về chuyện gì. Nghĩa là chữ bạn viết trong mô tả, nhạc bạn chọn và thẻ bạn gắn giúp hệ thống đoán xem video hợp với những người quan tâm điều gì.

Chiều ngược lại cũng đúng: một bản nhạc chẳng liên quan tới nội dung, mấy cái thẻ lạc đề hay một phần mô tả để trống khiến hệ thống khó đoán nên đưa video cho ai.

Cài đặt thiết bị và tài khoản

Lựa chọn ngôn ngữ, cài đặt quốc gia và loại thiết bị. TikTok nói họ dùng các thông tin này để hệ thống chạy đúng, nhưng vì người dùng không chủ động bày tỏ chúng như một sở thích nên chúng được tính nhẹ hơn các tín hiệu khác. Với người làm nội dung tiếng Việt, hệ quả thực tế là: video của bạn chủ yếu đi tới những người dùng tiếng Việt và đặt vùng Việt Nam, nhưng đó không phải một bức tường; người xem từ nước khác vẫn có thể tới.

Các tín hiệu cộng lại thế nào?

TikTok nói toàn bộ những yếu tố đó được hệ thống đề xuất xử lý và cân theo mức giá trị của chúng đối với người xem. Họ không nói gì thêm: thời lượng xem bao nhiêu thì được coi là đủ, bao nhiêu lượt tim thì đưa video tới một tệp rộng hơn, một khung giờ thì video được hiện cho bao nhiêu người, những quy tắc kiểu đó không công khai.

Vì vậy, ai nói rằng cứ chạm tới một con số nhất định là luồng sẽ mở ra, hay một cái thẻ nào đó là tấm vé vào luồng, thì người ấy đang đoán. Logic mà TikTok đã nói ra không phải một ngưỡng cố định, mà là: mỗi video tới được nhiều người hơn hay ít người hơn là tùy phản ứng của nhóm được xem nó đầu tiên.

Số người theo dõi và các video cũ

Đây là một trong những câu rõ ràng nhất của TikTok: số người theo dõi, và việc tài khoản từng có video nhiều view, đều không phải yếu tố trực tiếp trong hệ thống đề xuất. Mỗi video được đánh giá riêng. Nhờ vậy, video của một tài khoản mới vẫn có thể tới được một tệp người xem rộng.

Cũng trong lời giải thích ấy còn một sự thật nữa: video của một tài khoản có nhiều người theo dõi thường nhận được nhiều view hơn, vì nhóm người xem đầu tiên của nó vốn đã lớn hơn. Nghĩa là người theo dõi không phải một tín hiệu trực tiếp, mà là một điểm xuất phát rộng hơn.

Đa dạng và tránh lặp lại

TikTok nói luồng được thiết kế để không chỉ đưa cho bạn đúng những thứ bạn vốn đã thích: video nằm ngoài vùng quan tâm của bạn vẫn được rải vào. Họ cũng cố không hiện liền nhau hai video dùng cùng một bản nhạc, hay hai video của cùng một người làm nội dung. Với người sáng tạo, điều đó có nghĩa là mức lan của một video không chỉ phụ thuộc vào việc khớp sở thích; trong luồng luôn có chừa một phần cho sự tình cờ.

Những nút bấm nằm trong tay người xem

Luồng không chạy một chiều. Các công cụ TikTok đưa cho người xem cũng sinh ra tín hiệu cho hệ thống đề xuất:

• Lựa chọn “không quan tâm”, để bớt thấy một video hoặc những video tương tự.
• Bộ lọc chặn một số tài khoản, hoặc chặn các video chứa những từ khóa nhất định.
• Đặt lại luồng để bắt đầu từ đầu; các đề xuất sẽ được học lại từ con số không.
• Phần giải thích vì sao một video được đề xuất: vì bạn từng xem những video tương tự, vì video đang phổ biến trong khu vực của bạn.

Là người làm nội dung, bạn không đổi được những thứ đó, nhưng biết thì có ích: một video đã bị người xem bấm “không quan tâm” thì dù bạn làm gì, nó cũng khó quay lại với người ấy.

Còn một điểm nữa: luồng được dựng riêng cho từng người. Luồng bạn thấy và luồng một người bạn thấy không giống nhau, nên câu “mình thấy trên xu hướng” với mỗi người lại mang một nghĩa khác. Video vào được luồng của một người không có nghĩa là nó vào luồng của tất cả.

Nội dung nào không được đề xuất?

TikTok nói nội dung muốn được đề xuất trong luồng Dành cho bạn phải đạt một chuẩn riêng về mức phù hợp. Nội dung vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng thì đã bị gỡ; ngoài ra còn những nội dung được ở lại nền tảng nhưng không được đề xuất. Trong các ví dụ TikTok nêu có video của tài khoản thuộc nhóm tuổi nhỏ mà họ đặt giới hạn, nội dung sao chép từ nơi khác hoặc lặp lại, nội dung rác và nội dung không phù hợp với một tệp người xem rộng. Màn hình trạng thái tài khoản trong ứng dụng có thể cho biết một video có được coi là phù hợp để đề xuất hay không.

Biết vậy rồi thì làm gì?

Những thứ hệ thống nhìn vào đều nằm trong tay bạn: giây mở đầu của video, thời lượng xem, tỷ lệ xem hết, chữ trong phần mô tả, sự ăn khớp của nhạc, và việc bạn quay lại trả lời bình luận. Từng thứ được chuyển thành bước làm cụ thể trong bài cách tăng view TikTok. Còn các con số nói lên điều gì thì nằm ở bài view TikTok được tính thế nào.

Chỗ đứng của các dịch vụ miễn phí

Các dịch vụ view TikTok miễn phí, tim và lượt chia sẻ trên trang này gửi tới một video công khai đúng lượng tương tác ghi trên trang. Việc đó dội lại hệ thống đề xuất ra sao thì TikTok không giải thích, và chúng tôi cũng không giới thiệu nó như một con đường vào luồng. Tương tác đến từ bên ngoài không mang theo thời lượng xem và tỷ lệ xem hết, tức là đúng những thứ TikTok gọi là tín hiệu mạnh. Chỗ đứng trung thực của dịch vụ là một cú hích nhỏ để video mới không nằm im ở mức gần bằng không. Không ai hỏi mật khẩu và không có gì để đăng nhập; đây không phải phần mềm hay ứng dụng. Toàn bộ dịch vụ dành cho TikTok nằm ở trang TikTok.

Biết luồng chạy thế nào giúp bạn khỏi chờ đợi thứ mà không ai hứa nổi, rồi thất vọng. TikTok nói gì thì ở đây có bấy nhiêu; phần họ không nói thì không ai biết.